Bê tông thương phẩm Phú Yên là hỗn hợp bê tông được trộn sẵn tại trạm rồi chở bằng xe bồn tới công trình trong khu vực, thay cho cách trộn thủ công tại chỗ. Chất lượng loại bê tông này được đánh giá và nghiệm thu theo TCVN 9340:2012 – Hỗn hợp bê tông trộn sẵn, trong đó có những mốc thời gian rất ngắn mà bên mua hay bỏ qua.
Bê tông thương phẩm là gì
Tên gọi khác là bê tông trộn sẵn hoặc bê tông tươi. Cả ba cùng chỉ một thứ: hỗn hợp xi măng, cốt liệu, nước và phụ gia được định lượng bằng cân tự động tại trạm, trộn đều rồi giao tới công trình ở trạng thái còn dẻo.
TCVN 9340:2012 áp dụng cho hỗn hợp bê tông trộn sẵn có khối lượng thể tích từ 2.200 kg/m³ đến 2.500 kg/m³, làm trên cơ sở xi măng và cốt liệu đặc chắc, dùng cho kết cấu bê tông và bê tông cốt thép liền khối hoặc đúc sẵn. Bê tông nhẹ, bê tông bọt nằm ngoài phạm vi này.
Khác biệt lớn nhất so với bê tông trộn tay không nằm ở xi măng mà ở độ chính xác của phép cân và tính đồng nhất giữa các mẻ. So sánh chi tiết hai cách làm xem ở bài 1 khối bê tông tươi nặng bao nhiêu kg.
Hai mốc thời gian quyết định chất lượng
Đây là phần quan trọng nhất của tiêu chuẩn mà ít bên mua để ý. Điều 7.1.3 quy định việc kiểm tra tính công tác phải thực hiện không ít hơn một lần trong một ca sản xuất, và phải làm:
- Trong vòng 15 phút tại nơi sản xuất, tính từ khi xả hỗn hợp ra khỏi máy trộn.
- Trong vòng 20 phút sau khi vận chuyển đến nơi người sử dụng yêu cầu.
Hai con số này nói lên một điều: hỗn hợp bê tông là sản phẩm có tuổi thọ tính bằng phút. Xe bồn đến công trình rồi nằm chờ cả tiếng mới đổ thì kết quả thử độ sụt lúc đó không còn phản ánh đúng mẻ bê tông đã nghiệm thu.
Thời gian đông kết của hỗn hợp xác định theo TCVN 9338:2012, là một tiêu chuẩn riêng được TCVN 9340:2012 viện dẫn.

Cự ly vận chuyển quyết định việc chọn trạm
Vì giới hạn thời gian ở trên, cự ly từ trạm trộn tới công trình không phải chuyện tiện hay không tiện mà là điều kiện kỹ thuật. Những yếu tố cần cộng vào khi tính:
| Khoản thời gian | Thường bị bỏ sót |
|---|---|
| Chạy xe từ trạm tới công trình | Tính theo giờ cao điểm, không tính theo đường trống |
| Chờ tại cổng, chờ vào vị trí đổ | Công trường chật thì khoản này rất lớn |
| Chờ bơm, chờ cần cẩu | Một xe chờ kéo theo cả đoàn xe sau chờ |
| Thời gian đổ hết một xe | Phụ thuộc phương tiện đổ, xem thêm sức chở của xe bê tông tươi |
Tiêu chuẩn cũng quy định hỗn hợp được chở bằng thiết bị chuyên dùng; xe tự đổ chỉ được dùng khi có thỏa thuận với người sử dụng. Xe bồn có thùng quay giữ cho hỗn hợp không phân tầng trên đường, còn xe tự đổ thì không.
Những gì cần ghi rõ khi đặt hàng
- Cấp độ bền bê tông. Lấy đúng ký hiệu trong hồ sơ thiết kế, không nói chung chung “bê tông mác cao”.
- Độ sụt yêu cầu. Đổ móng, đổ sàn và bơm lên tầng cao cần độ sụt khác nhau.
- Khối lượng mỗi đợt và tiến độ cấp xe. Quyết định số xe và khoảng cách giữa các chuyến.
- Phương tiện đổ. Đổ trực tiếp từ máng, bơm cần hay bơm tĩnh — ảnh hưởng tới độ sụt phải đặt.
- Điều kiện mặt bằng. Đường vào, chỗ quay xe, chỗ rửa bồn.
Nghiệm thu theo lô, không nghiệm thu theo xe
Tiêu chuẩn yêu cầu cường độ bê tông và khối lượng thể tích của hỗn hợp phải được xác định cho từng lô. Mẫu lấy ngay sau khi trộn, và điều kiện bảo quản mẫu cho tới lúc thử phải giống điều kiện vận chuyển, lưu giữ hỗn hợp trước khi giao nhận.
Chi tiết cuối cùng này hay bị làm sai. Mẫu để trong bóng râm mát trong khi xe bồn phơi nắng cả tiếng thì hai bên đang thử hai thứ khác nhau. Kết quả nén mẫu đẹp không chứng minh được khối bê tông đã đổ cũng đẹp.
Khi tính khối lượng đặt hàng, nhớ cộng hao hụt do rơi vãi và do bù cho phần đáy móng không bằng phẳng — cách tính xem ở bài cách tính khối lượng bê tông tươi cho công trình.
Bốn sai lầm thường gặp
- Thêm nước vào bồn cho dễ đổ. Tăng độ sụt bằng nước là hạ cấp độ bền của cả xe. Cần dẻo hơn thì đặt độ sụt cao ngay từ đầu bằng phụ gia.
- Gọi xe trước khi mặt bằng sẵn sàng. Cốp pha chưa xong, xe nằm chờ, hỗn hợp quá tuổi.
- Không lấy mẫu tại hiện trường. Mất căn cứ khi có tranh chấp về cường độ.
- So giá theo khối mà không so cấp độ bền và độ sụt. Hai thông số này quyết định cấp phối, tức quyết định giá thành.
Nhà máy Sản xuất VLXD Thành An Phú Yên
Nhà máy có trạm trộn bê tông xi măng tại Thôn Lương Phước, xã Sơn Thành, Đắk Lắk, cấp bê tông thương phẩm cho các công trình trong khu vực. Cùng hệ thống còn có trạm trộn bê tông nhựa nóng, dây chuyền cấu kiện BTCT đúc sẵn, cống rung ép và cát nghiền.

Vì cự ly vận chuyển ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng mẻ bê tông, nên trao đổi vị trí công trình ngay khi hỏi giá. Nguồn cốt liệu dùng cho trạm xem thêm ở bài nên dùng cát nghiền hay cát tự nhiên để trộn bê tông.
Câu hỏi thường gặp
Bê tông thương phẩm và bê tông tươi khác nhau không?
Không, đó là hai cách gọi cùng một sản phẩm. Tên trong tiêu chuẩn là hỗn hợp bê tông trộn sẵn.
Xe bồn chở được bao xa?
Tiêu chuẩn không đặt một con số cự ly, nhưng đặt mốc kiểm tra tính công tác trong vòng 20 phút sau khi xe tới nơi. Cự ly thực tế phải tính ngược từ mốc đó, cộng thời gian chờ tại công trường.
Có được dùng xe tự đổ thay xe bồn không?
Chỉ khi có thỏa thuận với người sử dụng. Mặc định là thiết bị chuyên dùng.
Đổ xong bao lâu thì nén mẫu?
Mẫu nén theo tuổi quy định trong hồ sơ, thường là 28 ngày. Điều quan trọng là mẫu phải được lấy ngay sau khi trộn và bảo quản cùng điều kiện với hỗn hợp.
Kết luận
Bê tông thương phẩm không phải món hàng mua theo khối là xong. Tiêu chuẩn TCVN 9340:2012 đặt mốc kiểm tra tính công tác trong 15 phút tại trạm và 20 phút tại công trình, nghĩa là chất lượng phụ thuộc vào việc tổ chức giao nhận chứ không chỉ vào cấp phối.
Ba việc nên làm trước ngày đổ: chốt cấp độ bền và độ sụt theo hồ sơ, tính thời gian xe chạy cộng thời gian chờ, và chuẩn bị sẵn khuôn lấy mẫu tại hiện trường. Làm đủ ba việc đó thì phần lớn tranh chấp về chất lượng sẽ không xảy ra.
Cần bê tông thương phẩm cho công trình trong khu vực? Nhà máy Sản xuất VLXD Thành An Phú Yên — Thôn Lương Phước, xã Sơn Thành, Đắk Lắk. Báo giá theo cấp độ bền, độ sụt và cự ly: liên hệ hotline 0973 33 6666.

Bình luận