Tấm đan bê tông là một trong những cấu kiện tưởng đơn giản nhưng lại xuất hiện ở rất nhiều hạng mục xây dựng, từ rãnh thoát nước trước nhà, vỉa hè, hố ga cho đến đường nội bộ, nhà máy và các công trình hạ tầng. Chọn sai kích thước hoặc khả năng chịu tải có thể khiến tấm nhanh nứt, võng, sứt cạnh và phải thay thế sau thời gian ngắn sử dụng.
Vì vậy, chủ đầu tư và nhà thầu không nên chỉ quan tâm đến giá tấm đan mà cần xem xét đồng thời kích thước, chiều dày, cốt thép, cường độ bê tông và tải trọng thực tế tại vị trí lắp đặt.
Tấm đan bê tông là gì?
Tấm đan bê tông là dạng cấu kiện bê tông hoặc bê tông cốt thép dạng tấm, thường được sản xuất sẵn theo khuôn với kích thước xác định rồi vận chuyển đến công trình để lắp đặt.
Tùy mục đích sử dụng, sản phẩm có thể được dùng làm:
- Nắp đậy rãnh thoát nước.
- Nắp hố ga, hố kỹ thuật.
- Tấm lát đường, lối đi.
- Tấm che mương.
- Tấm gia cố mái kênh, taluy.
- Sàn hoặc cấu kiện phụ trợ trong công trình.
- Hạng mục giao thông, xử lý nước thải và hạ tầng kỹ thuật.
Vì sao tấm đan bê tông được sử dụng phổ biến?
Điểm mạnh lớn nhất của tấm đan nằm ở sự kết hợp giữa khả năng chịu tải, độ bền và tính thuận tiện khi thi công.
Chịu lực tốt
Bê tông chịu nén tốt, trong khi cốt thép bên trong hỗ trợ khả năng chịu kéo và chịu uốn. Khi được thiết kế đúng, tấm có thể chịu tải của người đi bộ, xe máy, ô tô hoặc các tải trọng lớn hơn tùy từng hạng mục. Đặc biệt, với các tấm đậy rãnh nằm trên mặt đường, tải trọng phương tiện truyền trực tiếp xuống tấm nên khả năng chịu lực phải được xác định ngay từ khâu thiết kế.
Thi công nhanh
Tấm đan đúc sẵn được sản xuất trước tại nhà máy. Công trường chủ yếu thực hiện công tác chuẩn bị vị trí, vận chuyển, cẩu hoặc đặt tấm vào đúng cao độ.
Nhờ vậy, nhà thầu giảm được nhiều công đoạn như: Lắp ván khuôn → bố trí thép → trộn và đổ bê tông → dưỡng hộ → chờ bê tông đủ cường độ.
So với đổ trực tiếp tại công trường, đây là lợi thế đáng kể đối với dự án cần đẩy nhanh tiến độ.
Dễ kiểm soát chất lượng
Sản xuất tập trung giúp kiểm soát tốt hơn tỷ lệ cấp phối, khuôn, cốt thép, đầm rung và dưỡng hộ. Nhà máy VLXD Thành An hiện cũng áp dụng quy trình sản xuất cấu kiện bê tông đúc sẵn gồm chuẩn bị khuôn, định lượng nguyên liệu, trộn bê tông, đầm rung, dưỡng hộ và kiểm tra trước khi xuất xưởng.
Thuận tiện sửa chữa và thay thế
Đối với rãnh kỹ thuật hoặc hệ thống thoát nước, từng tấm có thể được tháo lên khi cần vệ sinh, kiểm tra hoặc sửa chữa phía dưới. Đây là ưu điểm quan trọng mà kết cấu đổ kín tại chỗ khó đáp ứng.
Tấm đan bê tông được dùng ở những công trình nào?
Thực tế, không có một loại tấm đan duy nhất phù hợp cho mọi công trình. Kích thước và cấu tạo cần thay đổi theo điều kiện sử dụng.
Tấm đan rãnh thoát nước
Đây là ứng dụng quen thuộc nhất.
Tấm được đặt phía trên rãnh nhằm:
- Che kín rãnh.
- Tạo bề mặt đi lại.
- Hạn chế rác và vật thể lớn rơi xuống.
- Bảo đảm an toàn cho người và phương tiện.
Một số kích thước tấm đan thoát nước trên thị trường có thể từ 300 × 500 mm, 400 × 600 mm đến các loại lớn hơn 700 × 900 mm hoặc 800 × 1000 mm, tùy khẩu độ rãnh và tải trọng. Các con số này chỉ mang tính tham khảo thị trường, không nên mặc định dùng cho mọi công trình.
Tấm đan hố ga và hố kỹ thuật
Hố ga thường cần mở để kiểm tra, nạo vét hoặc bảo dưỡng. Tấm đan bê tông đúc sẵn giúp tạo nắp che chắc chắn nhưng vẫn có thể nâng lên khi cần.
Đối với hố nằm trên phần đường có xe chạy, phải đặc biệt quan tâm đến tải trọng bánh xe và vị trí kê tấm.
Tấm đan vỉa hè và khu dân cư
Các khu vực chủ yếu phục vụ người đi bộ có tải trọng thấp hơn mặt đường xe chạy.
Tấm có thể được thiết kế nhẹ hơn, nhưng vẫn phải đảm bảo: không võng – không cập kênh – không nứt – bề mặt an toàn khi đi lại.
Nhà máy và khu công nghiệp
Trong nhà máy, tấm đan thường xuất hiện ở:
- Mương thoát nước.
- Mương kỹ thuật.
- Hệ thống đường nội bộ.
- Khu vực đặt đường ống.
- Hố kiểm tra.
Điểm cần lưu ý là tải trọng xe nâng, xe tải hoặc thiết bị công nghiệp có thể lớn hơn đáng kể so với khu dân cư.
Công trình giao thông và thủy lợi
Tấm bê tông đúc sẵn còn được sử dụng trong các hạng mục gia cố mái kênh, taluy và lát đường.
TCVN 10798:2015 quy định riêng đối với tấm bê tông cốt thép đúc sẵn dùng gia cố mái kênh và lát mặt đường, trong đó yêu cầu bê tông dùng lát đường đạt cường độ chịu nén theo thiết kế nhưng không nhỏ hơn 30 MPa; bê tông dùng cho mái kênh, taluy không nhỏ hơn 25 MPa.
Kích thước tấm đan bê tông bao nhiêu là phù hợp?
Đây là vấn đề người mua thường quan tâm nhất, nhưng cũng dễ lựa chọn sai nhất. Không nên chọn kích thước chỉ dựa trên một bảng kích thước phổ biến trên mạng.
Quy cách phải căn cứ vào:
- Khẩu độ rãnh hoặc hố cần che.
- Khoảng kê hai đầu tấm.
- Tải trọng phía trên.
- Cường độ bê tông.
- Chiều dày tấm.
- Đường kính và bố trí cốt thép.
- Điều kiện vận chuyển, cẩu lắp.
Trên thị trường hiện có rất nhiều quy cách khác nhau. Một số nguồn ghi nhận các kích thước như 300 × 500 mm, 400 × 600 mm, 500 × 700 mm, 600 × 800 mm hoặc lớn hơn. TCVN 10798:2015 cũng cho phép các kích thước khác được chế tạo theo yêu cầu thiết kế hoặc khách hàng đối với phạm vi tấm thuộc tiêu chuẩn này.
Điều đó cho thấy trên thực tế, đặt sản xuất theo bản vẽ công trình thường hợp lý hơn cố ép thiết kế theo một kích thước có sẵn.
Những yêu cầu kỹ thuật cần kiểm tra trước khi mua
Cường độ bê tông
Cường độ phải phù hợp thiết kế và môi trường sử dụng. Không nên mặc định rằng cứ dùng một mức mác bê tông cố định là phù hợp cho mọi loại tấm.
Cốt thép
Với tấm chịu tải, cần quan tâm:
- Loại thép.
- Đường kính.
- Khoảng cách.
- Số lớp thép.
- Lớp bê tông bảo vệ.
Riêng đối với phạm vi tấm thuộc TCVN 10798:2015, chiều dày lớp bê tông bảo vệ cốt thép được quy định không nhỏ hơn 20 mm.
Kích thước hình học
Tấm quá lớn hoặc nhỏ so với vị trí đặt có thể gây:
- Hở mép.
- Không đủ chiều dài kê.
- Cập kênh.
- Tập trung ứng suất.
- Khó lắp đặt.
Bởi vậy, trước khi đặt sản xuất số lượng lớn nên đối chiếu bản vẽ hoặc đo kích thước thực tế tại công trình.
Bề mặt và ngoại quan
Nên kiểm tra:
- Có nứt bất thường hay không.
- Góc cạnh có bị sứt lớn hay không.
- Có rỗ tổ ong nghiêm trọng không.
- Tấm có cong vênh không.
- Kích thước có đồng đều giữa các sản phẩm không.
Đối với tấm lát đường thuộc TCVN 10798:2015, tiêu chuẩn còn quy định về độ bằng phẳng, độ nhám, khuyết tật bề mặt và giới hạn vết nứt.
Cách đặt tấm đan bê tông đúng nhu cầu và tránh phát sinh chi phí
Trước khi yêu cầu báo giá, nhà thầu nên chuẩn bị các thông tin:
- 1. Kích thước: dài × rộng × dày.
- 2. Số lượng: tổng số tấm cần sản xuất.
- 3. Vị trí sử dụng: rãnh, hố ga, vỉa hè, đường xe chạy…
- 4. Tải trọng: người đi bộ, xe máy, ô tô, xe tải hoặc thiết bị.
- 5. Bản vẽ: gửi bản vẽ kỹ thuật nếu có.
- 6. Tiến độ: thời điểm cần giao sản phẩm.
- 7. Địa điểm: phục vụ tính phương án vận chuyển và bốc dỡ.
Cung cấp đủ thông tin ngay từ đầu giúp nhà sản xuất tư vấn chính xác hơn và tránh tình trạng mua tấm quá dư khả năng chịu lực gây lãng phí hoặc quá yếu gây mất an toàn.
Tấm đan bê tông tại Nhà máy VLXD Thành An
Nhà máy sản xuất VLXD Thành An cung cấp các nhóm cấu kiện bê tông cốt thép đúc sẵn, trong đó tấm đan được sử dụng cho hệ thống thoát nước và nhiều hạng mục hạ tầng. Quy trình sản xuất cấu kiện tại nhà máy được thực hiện từ khâu lựa chọn nguyên vật liệu, chuẩn bị khuôn, bố trí thép, trộn và đầm bê tông đến dưỡng hộ, kiểm tra trước khi xuất xưởng.
Đối với những công trình tại Phú Yên và khu vực lân cận, việc đặt cấu kiện theo đúng bản vẽ và khối lượng thực tế giúp nhà thầu chủ động hơn về tiến độ, giảm công việc đổ bê tông tại hiện trường và hạn chế sai lệch giữa các cấu kiện.
Nhà thầu, chủ đầu tư hoặc đơn vị thi công đang cần tấm đan bê tông có thể gửi kích thước, bản vẽ, số lượng và tải trọng dự kiến cho Nhà máy VLXD Thành An để được tư vấn quy cách sản phẩm và phương án cung ứng phù hợp với công trình.
Tấm đan bê tông là giải pháp phù hợp cho nhiều hạng mục như rãnh thoát nước, hố ga, mương kỹ thuật, vỉa hè, đường nội bộ và công trình hạ tầng. Tuy nhiên, để sản phẩm sử dụng bền và an toàn, cần lựa chọn đúng kích thước, chiều dày, cường độ bê tông, cốt thép và khả năng chịu tải theo điều kiện thực tế.
Thay vì chỉ so sánh giá, chủ đầu tư và nhà thầu nên ưu tiên sản phẩm có quy cách rõ ràng, chất lượng đồng đều và được tư vấn phù hợp với từng vị trí lắp đặt. Nhà máy sản xuất VLXD Thành An nhận sản xuất, cung cấp tấm đan bê tông và các cấu kiện bê tông đúc sẵn phục vụ công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông và hạ tầng. Khách hàng có thể gửi bản vẽ, kích thước, số lượng và yêu cầu chịu tải để được tư vấn phương án phù hợp, báo giá nhanh và chủ động tiến độ thi công.
Bình luận