Quy trình sản xuất gạch không nung gồm 5 công đoạn

Lan Anh 15

Quy trình sản xuất gạch không nung gồm năm công đoạn: định lượng cấp phối, trộn khô, tạo hình bằng rung ép, dưỡng hộ và lưu kho đủ tuổi. Công đoạn cuối cùng là chỗ hay bị rút ngắn nhất, và cũng là chỗ quyết định viên gạch có đạt mác hay không — vì TCVN 6477:2016 chỉ công nhận kết quả thử trên mẫu đủ 28 ngày tuổi.

Sơ đồ năm công đoạn sản xuất gạch không nung từ cấp phối tới lưu kho

Công đoạn 1: định lượng cấp phối

Nguyên liệu gồm xi măng, cốt liệu và nước, có thể thêm phụ gia. Cốt liệu thường là mạt đá, đá mi, cát nghiền hoặc tro bay tùy nguồn sẵn có tại địa phương.

Khác biệt giữa nhà máy và cơ sở thủ công nằm ngay ở đây: định lượng bằng cân tự động hay bằng xẻng. Cấp phối sai vài phần trăm xi măng là mác gạch trôi xuống bậc dưới. Vì tiêu chuẩn yêu cầu mỗi mác phải đạt đồng thời ngưỡng trung bình ba mẫu và ngưỡng nhỏ nhất một mẫu, cấp phối không đều sẽ trượt ở ngưỡng thứ hai dù trung bình vẫn đạt.

Công đoạn 2: trộn khô

Hỗn hợp gạch bê tông được trộn ở trạng thái ẩm chứ không dẻo như bê tông tươi. Lượng nước chỉ vừa đủ để xi măng thủy hóa và hỗn hợp giữ được hình sau khi ép.

Nhận biết đơn giản tại xưởng: nắm một nắm hỗn hợp trong tay, buông ra mà khối giữ nguyên hình, không chảy nước và không rã vụn là đạt. Quá khô thì viên gạch rời rạc; quá ướt thì viên bị sụt cạnh ngay khi rút khuôn.

Khay gạch không nung xếp trên giàn dưỡng hộ trong xưởng

Công đoạn 3: tạo hình bằng rung ép

Hỗn hợp được đổ vào khuôn trên máy ép, rồi ép xuống đồng thời với rung. Rung làm các hạt cốt liệu sắp xếp lại và đẩy không khí ra; ép tạo mật độ. Hai tác động cùng lúc mới cho viên gạch đặc chắc.

Tiêu chuẩn phân biệt hai công nghệ qua chiều dày thành nhỏ nhất ghi ở Bảng 1: 20 mm với gạch block rung ép và 10 mm với gạch ống ép tĩnh. Con số này cũng là cách nhận biết nhanh một viên gạch được làm theo công nghệ nào.

Dung sai kích thước phải đạt ngay ở khâu này: chiều dài ±2 mm, chiều rộng ±2 mm, chiều cao ±3 mm. Khuôn mòn là nguyên nhân phổ biến khiến cả lô lệch kích thước.

Công đoạn 4: dưỡng hộ

Viên gạch vừa ra khuôn còn rất yếu, được chuyển sang khu dưỡng hộ. Mục đích là giữ đủ ẩm cho xi măng thủy hóa. Bê tông mất nước quá nhanh thì phản ứng dừng giữa chừng, cường độ không bao giờ đạt mức thiết kế dù chờ bao lâu.

Đây là lý do những ngày nắng gắt, gạch phơi trần ngoài sân thường cho kết quả thử thấp hơn gạch dưỡng hộ có che chắn và tưới ẩm, dù cùng một mẻ cấp phối.

Bảng quy định chia lô, lấy mẫu và thử cường độ gạch bê tông

Công đoạn 5: lưu kho đủ tuổi — chỗ hay bị rút ngắn

Điều 5.1 của TCVN 6477:2016 quy định mẫu thử phải đã đủ 28 ngày kể từ ngày sản xuất, lấy ngẫu nhiên 10 viên ở các vị trí khác nhau trong lô, không lấy viên hư hại do vận chuyển.

Cách chia lô theo thể tích viên:

Thể tích viên gạch Quy mô một lô
Trên 10 dm³ 50.000 viên
Trên 2 đến 10 dm³ 100.000 viên
Từ 2 dm³ trở xuống 200.000 viên

Cường độ thử trên ba viên nguyên, nén ở tốc độ (0,6 ± 0,2) MPa/s, kết quả lấy chính xác đến 0,1 MPa. Một chi tiết đáng chú ý: diện tích mặt nén tính kể cả phần lỗ rỗng, nên mác gạch rỗng được tính trên diện tích nguyên của mặt gạch chứ không trừ lỗ.

Mua gạch mới ép vài ngày là mua viên gạch chưa đạt cường độ cuối cùng, và cũng là mang rủi ro co ngót lên thẳng bức tường — xem thêm bài tường gạch không nung.

Nhà xưởng và thiết bị của một dây chuyền hoàn chỉnh xem ở bài nhà máy sản xuất gạch không nung hiện đại.

Kiểm soát chất lượng trong quy trình

Ba điểm kiểm tra tối thiểu mà một dây chuyền nghiêm túc phải có:

  1. Đầu vào. Cốt liệu và xi măng theo tiêu chuẩn, cốt liệu không lẫn tạp chất.
  2. Trong chuyền. Đo kích thước viên định kỳ để phát hiện khuôn mòn; theo dõi độ ẩm hỗn hợp.
  3. Đầu ra. Thử cường độ nén, độ hút nước và độ thấm nước theo lô. Ba chỉ tiêu này cũng chính là ba chỉ tiêu bắt buộc trong Phụ lục G của QCVN 16:2023/BXD.

Điều 6.1 yêu cầu nhãn trên pallet ghi ký hiệu loại sản phẩm, tên và địa chỉ cơ sở sản xuất, số hiệu lô và ngày sản xuất. Nhãn ghi đủ số lô và ngày sản xuất là dấu hiệu rõ nhất cho thấy nhà máy có quản lý theo lô thật.

Dây chuyền của Nhà máy Thành An Phú Yên

Nhà máy tại Thôn Lương Phước, xã Sơn Thành, Đắk Lắk có dây chuyền gạch không nung đặt cạnh mỏ đá và dây chuyền cát nghiền, nên nguồn cốt liệu ổn định giữa các lô. Năm quy cách đang sản xuất: gạch đặc 9x9x19 cm, gạch 4 lỗ 9x9x19 cm, gạch 5x9x19 cm, gạch 10x20x40 cm và gạch 20x20x40 cm.

Xưởng sản xuất gạch không nung với máy ép và hệ cấp liệu

Khi đặt hàng nên hỏi ngày sản xuất của lô và yêu cầu phiếu kiểm tra chất lượng. Chỉ tiêu kỹ thuật đầy đủ xem ở tiêu chuẩn gạch không nung; phân loại sản phẩm xem gạch không nung có mấy loại; nguồn cốt liệu xem dây chuyền sản xuất cát nghiền.

Câu hỏi thường gặp

Gạch không nung bao lâu thì dùng được?

Tiêu chuẩn lấy mốc 28 ngày tuổi để thử cường độ. Đó cũng là mốc hợp lý để đưa gạch lên tường.

Vì sao gạch không nung không cần lò nung?

Vì cường độ hình thành từ phản ứng thủy hóa của xi măng với nước, không phải từ quá trình nung kết của đất sét.

Rung ép và ép tĩnh khác nhau thế nào?

Khác ở cách tạo mật độ. Tiêu chuẩn phân biệt qua chiều dày thành nhỏ nhất: 20 mm với gạch block rung ép, 10 mm với gạch ống ép tĩnh.

Mác gạch rỗng tính trên diện tích nào?

Trên diện tích nguyên của mặt gạch, kể cả phần lỗ rỗng, theo phương pháp thử của tiêu chuẩn.

Kết luận

Quy trình sản xuất gạch không nung gồm định lượng, trộn khô, rung ép, dưỡng hộ và lưu kho đủ tuổi. Hai công đoạn quyết định chất lượng lại là hai công đoạn không nhìn thấy máy móc hoạt động: định lượng cấp phối và dưỡng hộ.

Với bên mua, cách kiểm tra đơn giản nhất không phải đi xem dây chuyền mà là đọc nhãn pallet và hỏi phiếu thử của lô. Nhãn có số lô, có ngày sản xuất, phiếu thử trên mẫu đủ 28 ngày — ba thứ đó nói nhiều hơn mọi lời giới thiệu.

Cần gạch không nung sản xuất theo lô, có phiếu kiểm tra chất lượng? Nhà máy Sản xuất VLXD Thành An Phú Yên — Thôn Lương Phước, xã Sơn Thành, Đắk Lắk. Hotline 0973 33 6666.

Gọi 0973 33 6666

Bài viết liên quan

Bình luận

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Gọi điện cho tôi Gửi tin nhắn Chat Zalo
icons8-exercise-96 chat-active-icon chat-active-icon chat-active-icon